Çocuğunuz tabağındaki brokoliye burun kıvırıyor, ıspanağı görünce masadan kalkmak istiyor ya da sadece “bej renkli” yiyecekler yemek istiyorsa yalnız değilsiniz. Dünyanın dört bir yanında ebeveynlerin ortak şikayeti haline gelen bu durumun çözümü ise sanıldığından daha basit olabilir.
Bilim insanlarına göre çocukların sebzeleri sevmesi yalnızca damak tadıyla ilgili görülmemeli; onlarla nasıl tanıştıkları, sofrada nasıl sunuldukları ve aile içinde nasıl bir yemek kültürü oluşturulduğu da en az lezzet kadar belirleyici.
Araştırmalar, çocukluk döneminde kazanılan beslenme alışkanlıklarının yetişkinlikte de büyük ölçüde devam ettiğini gösteriyor. Sebze ve meyveden yoksun bir beslenme dikkat süresini, öğrenmeyi, davranışları ve okul başarısını da olumsuz etkileyebiliyor. Çocukluk çağı obezitesindeki artış da uzun vadede ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getiriyor.
Uzmanlar, çocuklara sebzeyi sevdirmek için uygulanabilecek altı etkili yöntemi sıralıyor.
ERKEN YAŞTA SIK SIK TANIŞTIRIN
İngiltere’deki Leeds Üniversitesi’nden biyopsikoloji profesörü Marion Hetherington’a göre sebzelerle tanışmak için en kritik dönem okul öncesi yıllar. Beş yaşına kadar farklı sebzelerle düzenli olarak karşılaşan çocukların bu besinleri kabul etme olasılığı çok daha yüksek oluyor.
Araştırmalar, çocukların yeni bir yiyeceği benimseyebilmesi için aynı besinle 5 ila 15 kez karşılaşmasının gerekebileceğini ortaya koydu. Ancak her çocuğun farklı olduğu da vurgulanıyor.
İlginç olan ise bu sürecin doğumdan bile önce başlaması. Anne adayının hamilelikte tükettiği besinlerin aromaları amniyon sıvısına geçebiliyor ve bebeğin ilerideki tat tercihlerini etkileyebiliyor.
SEBZEYİ YEMEĞİN BAŞINDA VERİN
“Eğer yemeğin sonunda bezelye geliyorsa çocuk artık tok olduğu için onu yemek istemiyor.” Uzmanların önerisi basit; sebzeleri çocuk en aç olduğu anda, yani yemeğin başında sunmak.
Araştırmalar, sebzelerin ana yemekten önce verilmesinin tüketimi artırdığını gösterdi. Ayrıca çocukların daha yüksek kalorili yiyeceklere yönelmesini de azaltabiliyor. Kahvaltıda omlete ıspanak ve mantar eklemek ya da kabaklı muffin hazırlamak gibi küçük değişiklikler de işe yarayabiliyor. İngiltere’de kreşlerde yapılan bir araştırmada çocukların sebzeleri kahvaltıda sunulduğunda vakaların yüzde 60’ından fazlasında tükettiği belirlendi.
TABAĞIN DENGESİNİ DEĞİŞTİRİN
Çocuğa daha fazla sebze yedirmenin yolu porsiyonu büyütmek değil, tabağın dengesini değiştirmek olabilir. Uzmanlar, et veya yüksek kalorili besinlerin miktarını azaltıp sebze oranını artırmanın tüketimi yükselttiğini belirtti. Havuç, kabak gibi sebzeleri makarna soslarına rendelemek ya da garnitür miktarını artırmak da etkili yöntemler arasında yer alıyor. Araştırmalar, tabaktaki sebze miktarı yüzde 50 artırıldığında çocukların doğal olarak daha fazla sebze tükettiğini gösteriyor.
GÖRÜNÜŞÜ DEĞİŞİNCE SEBZE DAHA CAZİP OLUYOR
Çocuklar önce gözleriyle yemek yiyor. Bu nedenle sebzelerin sunum şekli tüketimi doğrudan etkileyebiliyor. Kelebek, çiçek veya ayıcık şeklinde kesilmiş sebzeler çocukların ilgisini daha fazla çekiyor. Renkli ve eğlenceli tabaklar da yeni tatlara karşı merakı artırıyor.
Araştırmalar ayrıca farklı sebzelerin tek bir kapta hazırlanıp kolay ulaşılabilir şekilde sunulmasının tüketimi artırdığını ortaya koyuyor. Bölmeli tabaklarda servis edilen sebzeleri okul öncesi çocukların yaklaşık yüzde 36 daha fazla yediği tespit edildi.
SOFRAYA BİRLİKTE OTURUN
Ebeveynlerin beslenme alışkanlıkları çocukların yemek tercihlerini doğrudan etkiliyor. Düzenli olarak sebze tüketen ailelerin çocukları da daha fazla sebze ve meyve yemeye eğilim gösteriyor. Haftada en az üç kez ailece aynı sofrada yemek yemenin daha sağlıklı beslenme alışkanlıkları, daha düşük obezite riski ve daha az gazlı içecek tüketimiyle ilişkili olduğu belirtiliyor.
YEMEK YEMEYİ MÜCADELEYE DÖNÜŞTÜRMEYİN
Uzmanların özellikle uyardığı noktalardan biri de baskı. “Sebzeni bitir” ya da “Yersen sana çikolata alırım” gibi yaklaşımlar kısa vadede işe yarıyor gibi görünse de uzun vadede ters etki yaratabiliyor. Sebzeler zorunluluk, tatlılar ise ödül olarak algılanmaya başlıyor.
Bunun yerine çocukların yiyeceklerle oyun oynamasına izin vermek öneriliyor. Bir araştırmada çocuklardan pancar, nohut gibi besinlere dokunmaları, koklamaları ve incelemeleri istendi. Sonuçta bu çocukların daha sonra bu yiyecekleri denemeye çok daha istekli oldukları görüldü.
Odatv.com
